Rechten ondernemingsraad bij reorganisatie

Door de coronacrisis is reorganisatie van ondernemingen helaas meer en meer aan de orde. Een reorganisatiebesluit kan de grondslag zijn voor het ontslaan van een groot aantal werknemers. Als ondernemingsraad (OR) is het van belang om te weten wat voor invloed de OR heeft op dit soort besluiten. In de praktijk blijkt dat de OR niet altijd wordt geïnformeerd of om advies wordt gevraagd over reorganisatiebesluiten. Het is dus van belang om als ondernemingsraad aan de bel te trekken wanneer de regels niet worden nageleefd door de ondernemer. Ondernemingsraad, ken je rechten! In deze blog wordt kort uiteengezet wat de rechten en bevoegdheden zijn van de ondernemingsraad in het kader van reorganisatie.

Raadplegen ondernemingsraad

Volgens de Wet op de Ondernemingsraden (WOR) is de ondernemer verplicht om de ondernemingsraad in te lichten en gegevens te verstrekken die nodig zijn bij de taakvervulling van de ondernemingsraad. De ondernemingsraad moet onder andere geraadpleegd worden tijdens bijzondere gebeurtenissen in de onderneming. Een reorganisatie is hier een goed voorbeeld van.

Rechten en bevoegdheden van de Ondernemingsraad bij een reorganisatie

Op grond van de WOR moet een ondernemingsraad geraadpleegd worden en om advies gevraagd worden voordat er door de ondernemer beslissingen genomen worden die betrekking hebben op wijziging in de organisatie of verdeling van bevoegdheden van de onderneming. Aangezien een reorganisatie ingrijpende gevolgen heeft voor de onderneming en de daar werkzame personen, is deze verplichting hier van toepassing. Dit betekent dat de ondernemingsraad om advies moet worden gevraagd bij het voorgenomen reorganisatiebesluit door de ondernemer.

De ondernemer moet zijn potentiële besluit, samen met een omschrijving van de noodzaak,  redenen en gevolgen, schriftelijk voorleggen aan de ondernemingsraad. Ook moet de ondernemer aangeven wat hij zal doen om de gevolgen van het reorganisatiebesluit voor de werknemers zoveel als mogelijk op te vangen. Dit moet op een zodanig tijdstip zodat de ondernemingsraad hier nog een wezenlijke invloed op kan uitoefenen. In rechtspraak weegt dit als een zwaar criterium.

De ondernemingsraad hoeft pas een advies uit te brengen indien het besluit ten minste één keer is voorgelegd in een overlegvergadering. Zo’n overlegvergadering vindt ten minste twee keer per jaar plaats. Hierin doet de ondernemer mededelingen die betrekking hebben op zaken zoals reorganisatie.

Besluit na advies OR

Als er na een positief of negatief advies van de ondernemingsraad een reorganisatiebesluit wordt genomen door de ondernemer, moet de ondernemingsraad hier zo snel mogelijk schriftelijk van op de hoogte worden gesteld. In het geval er van het advies van de ondernemingsraad wordt afgeweken, moet de ondernemer onderbouwen waarom hij van dat advies is afgeweken. De ondernemer moet daarbij in dat geval ingaan op alle punten die de ondernemingsraad heeft aangekaart. Ook kan de ondernemer pas uitvoering geven aan een besluit dat afwijkt van het advies van de ondernemingsraad na ten minste een maand na de dag waarop hij de ondernemingsraad van zijn besluit op de hoogte heeft gesteld.

De ondernemer kan zijn voorgenomen besluit niet wijzigen op punten waar de ondernemingsraad (nog) geen advies over heeft gegeven. Als hij het voorgenomen besluit op punten wil wijzigen op onderdelen die niet benoemd zijn in de adviesaanvraag, moet de ondernemer een nieuw voorgenomen besluit opstellen en deze opnieuw aan de ondernemingsraad voorleggen.

Bevoegdheden ondernemingsraad bij niet inwinnen of afwijken van advies

In alle gevallen moet de ondernemer het advies van de ondernemingsraad afwachten voordat hij tot een reorganisatiebesluit zal overgaan. Hiervan kan de door de ondernemer alleen worden afgeweken indien het advies door de ondernemingsraad niet binnen een redelijke termijn wordt gegeven. Bij het niet afwachten of niet (op de juiste wijze) inwinnen van het advies door de ondernemer kan de ondernemingsraad naar de Ondernemingskamer van het gerechtshof Amsterdam om ervoor te zorgen dat het besluit niet kan worden uitgevoerd. De ondernemingsraad heeft dus een sterke positie.

Ook als de ondernemingsraad het niet eens is met een besluit van de ondernemer (deze wijkt bijvoorbeeld af van het advies), kan zij beroep instellen bij de Ondernemingskamer. Hierbij is het belangrijk dat dit beroep wordt ingesteld binnen een maand, omdat de ondernemer anders tot uitvoering van het besluit kan overgaan. Beroep kan ook worden ingesteld in het geval er feiten of omstandigheden aan het licht zijn gekomen waar de ondernemingsraad niet van op de hoogte was ten tijde van het opstellen van het advies en dit had kunnen leiden tot een ander advies.

Aandachtspunten voor de ondernemingsraad

Voor een ondernemingsraad is het dus van belang om te weten dat de ondernemer de ondernemingsraad om advies moet vragen. Als de ondernemingsraad het niet eens is met het genomen besluit, kan deze zelfs beroep instellen bij de Ondernemingskamer van het gerechtshof Amsterdam. Belangrijk hierbij is wel dat de ondernemer een maand na het mededelen van het besluit, hieraan uitvoering kan geven.

De ondernemingsraad mag tevens een (juridisch) deskundige inschakelen voor bijstand en advies met betrekking tot het voorgenomen besluit of het bijwonen bij de vergaderingen met de ondernemer. Dit is handig voor de ondernemingsraad indien deze niet beschikt over de benodigde (juridische) kennis over de rechten en bevoegdheden van de ondernemingsraad of het voorgenomen besluit. De kosten voor het raadplegen van zo’n (juridisch) deskundige worden dan ten laste gebracht van de ondernemer.

Als ondernemingsraad is het verder van belang om te weten dat het advies in een keer goed moet worden opgesteld. Een advies wat is uitgebracht kan niet meer zomaar worden ingetrokken en/of aangepast. De ondernemingsraad kan immers alleen in beroep tegen punten van het besluit waarbij de ondernemer is afgeweken van het advies van de ondernemingsraad, geen advies heeft ingewonnen of indien er later feiten of omstandigheden aan het licht komen die maken dat het advies bij eerdere kennis van deze feiten of omstandigheden een ander advies was gegeven.

Advies, scholing en bijstand

SVZ Advocaten staat veel ondernemingsraden bij met scholing, advies en/of staat ondernemingsraden bij in het geval van conflicten met de ondernemer en de juridische stappen die eventueel moeten worden genomen. Speciaal voor ondernemingsraden heeft SVZ advocaten de WORkshop voor ondernemingsraden ontwikkeld.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *